Τρίτη, 12 Νοεμβρίου 2013

ΠΑΙΔΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΕ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ

Αφορμή για αυτή μου την ανάρτηση, είναι ότι συχνά έχω μηνύματα ανθρώπων που ασχολούνται με τον αυτισμό ή γονέων παιδιών με αυτισμό που στην προσπάθεια τους να βρουν μια βοήθεια με προσεγγίζουν, μιας και το βιβλίο είναι από τα ελάχιστα βιβλία παιδικής λογοτεχνίας που έχουν σαν θέμα τους τον αυτισμό και ίσως το μοναδικό  για το σύνδρομο Άσπεργκερ. Μιλάω πάντα για λογοτεχνία που απευθύνεται κυρίως σε παιδιά.
Μήπως λοιπόν θα έπρεπε οι ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι να μεταφράσουν ξένα παιδικά βιβλία που αναφέρονται στον αυτισμό; Οι ενδιαφερόμενοι που έχουν ανάγκη κάτι τέτοιο είναι πολλοί και η προσφορά μιας τέτοιας κίνησης θα ήταν για το κοινωνικό σύνολο, μεγάλη. Γονείς, παιδιά, ειδικοί και εκπαιδευτικοί έχουν την ανάγκη από τέτοιου είδους "εργαλεία".
Από αυτή τη μεγάλη έλλειψη δημιουργήθηκε και η ανάγκη να φτιαχτεί μετά το βιβλίο, εκπαιδευτικό υλικό που θα μπορούσαν οι δάσκαλοι -και όχι μόνο- να χρησιμοποιήσουν στην τάξη.
Παρόλα αυτά εγώ παραθέτω πιο κάτω όσα  βιβλία γνωρίζω που έχουν γραφτεί στα ελληνικά με θεματολογία τους τον αυτισμό.

Ο Αυτός Πέτρος Πουλάκης εκδ. Κάστωρ 2006
Ένας ιδιαίτερος μικρός κύριος, Χρήστος Καργιωτίδης, εκδ. Γλαύκη, 2010 (για εφήβους)
Δεν είμαι τέρας, σου λέω! Παναγιώτα Πλησή, εκδ. Κέδρος 2011
Δεν ντρέπομαι πια, Έλενα Αρτζανίδου, εκδ. Ψυχογιός 2012

Ο σύνδεσμος του εκπαιδευτικού υλικού του βιβλίου, Κέδρος 2011

http://www.kedros.gr/spaw2/uploads/files/Den+eimai+teras_ekp+od.pdf

Τρίτη, 1 Οκτωβρίου 2013

DAVID BYRNE

"Years later i diagnosed myself as having a very mild (i think) form of Asperger's syndrome...." Στο βιβλίο του "How music works" ο Ντέιβιντ Μπερν αναφέρει πως αυτοδιαγνώστηκε με το σύνδρομο Άσπεργκερ. Αν και δεν είμαι το πλέον κατάλληλο άτομο που θα δώσει πληροφορίες για τον Ντέιβιντ Μπερν, είναι γνωστό σε πολλούς πόσο σπουδαίος και ξεχωριστός καλλιτέχνης είναι. Και αν σε αρκετούς από εμάς είναι γνωστός ώς μουσικός, έχει ασχοληθεί με επιτυχία και με άλλα είδη τέχνης.
Συνεχίζει στο βιβλίο του σε μτφ: "Κάνοντας τον καραγκιόζη μπροστά στο κοινό μου ήταν κάτι για μένα πολύ εκφραστικό και αμέσως μετά να επιστρέφω στο όστρακο μου ήταν κάτι για μένα απόλυτα φυσιολογικό. Ίσως φυσιολογικό να είναι μια λανθασμένη λέξη, αλλά στην  περίπτωση αυτή μάλλον ταιριάζει". 

Διαβάζοντας αυτά τα λόγια, αναρωτήθηκα για ακόμα μία φορα πόσοι και πόσοι  δημιουργοί που μας εντυπωσιάζουν με την ευφυία, τη δημιουργικότητα και την ιδιορρυθμία τους μπορεί να έχουν σύνδρομο Άσπεργκερ. 












Κυριακή, 7 Ιουλίου 2013

ΟΛΟΙ ΜΟΥ ΟΙ ΑΓΑΠΙΟΙ

Ξεφυλλίζοντας το ημερολόγιο των παρουσιάσεων της χρονιάς που πέρασε, συνηδειτοποίησα πως στις περισσότερες από αυτές, υπήρχε και ένας Αγάπιος. Ο λόγος για τον οποίο με καλούσαν -συνήθως-σε ένα σχολείο, ήταν στο να βοηθήσω στην κατανόηση και αποδοχή του παιδιού με σύνδρομο Άσπεργκερ.
Να τώρα, αυτή τη στιγμή, μου έρχονται στο νου, ένα ένα τα σχολεία που επισκέφθηκα. Είναι πράγματι παρήγορο να βλέπεις με πόσο ενδιαφέρον δάσκαλοι προσπαθούν να κάνουν το καλύτερο για όλους τους μαθητές τους. Γιατί αυτό δεν έχει να κάνει με το κατά πόσο αποδεχόμαστε έναν άνθρωπο διαφορετικό από εμάς, αλλά με το ότι μέσα από την κατανόηση της διαφορετικότητας μαθαίνουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας.
Έτσι λοιπόν πέρασε η χρονιά των παρουσιάσεων. Με Αγάπιους μικρούς και Αγάπιους πιο μεγάλους. Με συμμαθητές τους που ήθελαν να μάθουν περισσότερα. Να εκφράσουν τα δικά τους  προβλήματα και να μιλήσουν για τα δικά τους ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Με δασκάλους που στέκονται κοντά σε όλους τους μαθητές τους. Αλλά και με γονείς που στηρίζουν και αποδέχονται τα παιδιά τους όχι σαν κάτι διαφορετικό, αλλά σαν κάτι ξεχωριστό.



Η φωτογραφία έχει αναρτηθεί με την άδεια της μητέρας του παιδιού.
 Βιβλιοπωλείο Πάργα-Λευκωσία


                                                  162ο Δημοτικό Αθηνών


4ο Δημοτικό Χαλανδρίου


ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!


* Οι φωτογραφίες των παρουσιάσεων, μπορούν να περιμένουν λίγο ακόμη....

Πέμπτη, 7 Μαρτίου 2013

ΜΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

Πριν λίγες μέρες ένα ιστολόγιο που ασχολείται αποκλειστικά με την παρουσίαση παιδικών βιβλίων, παρουσίασε και το δικό μου. Η χαρά μου έγινε μεγαλύτερη όταν πραγματικά φανερώθηκε μπροστά μου ένα τόσο αξιόλογο κείμενο. Για του λόγου το αληθές, θα κάνω αντιγραφή και επικόλληση από το ιστολόγιο  "Μια φορά και έναν καιρό η μικρή Ελένη"




Σας έτυχε ποτέ να σας δώσουν παιδί με οδηγίες χρήσης; Αν όχι, δείτε τι συνέβη στην ηρωίδα της Παναγιώτας Πλησή που από τη μια στιγμή στην άλλη βρέθηκε να φροντίζει το γιο του γείτονα, ο οποίος της έδωσε μεν το σχετικό τεφτέρι με τις οδηγίες, μόνο που αυτή, αφηρημένη ούσα, το ξέχασε σε μια τσέπη. Αποτέλεσμα: χρειάστηκε να ανακαλύψει ολομόναχη, από μέρα σε μέρα και χωρίς τη βοήθεια manual, ένα παιδί αλλιώτικο από τ’ άλλα. Ένα αγόρι που δεν καταλαβαίνει από μεταφορικές εκφράσεις, δεν του αρέσουν οι εκπλήξεις και οι αλλαγές, δε θέλει να το πιάνουν, μιλάει με τις ώρες για το ίδιο θέμα χωρίς να βάζει πουθενά τελεία, προτιμάει τη μοναξιά από τους φίλους και δυσκολεύεται να μιλήσει για τα συναισθήματά του. Αλλά κι ένα αγόρι που λατρεύει την τάξη, είναι συνεπές στις συμφωνίες του, διαθέτει εκπληκτική μνήμη και αφοπλιστική –έως και ενοχλητική– ειλικρίνεια. Αυτός είναι ο Αγάπιος, ένα παιδί με σύνδρομο Άσπεργκερ, που, ακούσια, θα αναστατώσει την καθημερινότητα της αφηγήτριας Παναγιώτας, θα της δημιουργήσει φασαρίες στη δουλειά της και θα τη φέρει αρκετές φορές αντιμέτωπη με οριακές καταστάσεις.
Το βιβλίο, γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο, είναι ένα ταξίδι γνωριμίας με το σύνδρομο δίχωςmanual και επιστημονικές εξηγήσεις. Μια βουτιά στον κόσμο του Αγάπιου χωρίς δίχτυ ασφαλείας, με μόνο οδηγό την καθημερινότητα που μοιράζεται η αφηγήτρια με τον φιλοξενούμενό της διανθισμένη με ικανή δόση χιούμορ. Χωρίς πάντως καμία διάθεση για μελόδραμα ή για διδακτισμό. Και με την -έστω σταδιακά επερχόμενη- επίγνωση ότι πρόκειται για μια κατάσταση που ήρθε για να μείνει με όλα τα κακά της αλλά και τα καλά της. Η εικόνα του μικρού συμπληρώνεται σαν ένα παζλ, κομμάτι το κομμάτι, από σελίδα σε σελίδα, κάποτε απρόβλεπτα, κάποτε τυχαία, κάποτε με ελλείψεις και κενά. Κι όπως ακριβώς ένα κομμάτι του παζλ στη λάθος θέση μπορεί να χαλάσει την αρμονία του συνόλου, έτσι και μια λάθος κίνηση απ’ την πλευρά του περιβάλλοντός του μπορεί να καταστρέψει άρδην ακόμα και την πιο γαλήνια στιγμή του Αγάπιου.
Αν και το κείμενο φαντάζει πλασμένο με απλά υλικά, είναι εντυπωσιακή η σαφήνεια με την οποία μια σειρά από επιλογές της συγγραφέα υπηρετούν τις προθέσεις της: Έτσι, για παράδειγμα, το πρόσωπο της αφηγήτριας, της Παναγιώτας, φιλοτεχνημένο με έντονα χιουμοριστική και αυτοϋπονομευτική διάθεση, λειτουργεί ως αντίρροπη, εξισορροπητική δύναμη απέναντι στο χαρακτήρα του Αγάπιου. Αν την κοιτάξουμε προσεκτικά, διαπιστώνουμε ότι η Παναγιώτα δεν είναι κι ο πιο συνηθισμένος άνθρωπος του κόσμου: διαθέτει κάμποσες παραξενιές, όχι αντίστοιχες με εκείνες του φιλοξενούμενού της, πάντως αξιοσημείωτες: δουλεύει τα Σαββατοκύριακα και κάθεται τις καθημερινές, γράφει ποιητικές συλλογές για φάλαινες και ελέφαντες, φοράει αστεία παντελόνια, είναι αρκετά αφηρημένη. Έτσι, η Παναγιώτα αποδεικνύεται ιδανική στο να κατανοήσει, έστω και σταδιακά, και να δεχτεί τη διαφορετικότητα του παιδιού, ενώ η αφηρημάδα της και ο φευγάτος χαρακτήρας της ενισχύουν το κάπως τραβηγμένο εύρημα στο οποίο στηρίζεται όλη η πλοκή: την απώλεια του χαρτιού με τις οδηγίες. Ταυτόχρονα, μέσα από τις παραξενιές της ηρωίδας της, η συγγραφέας έχω την αίσθηση ότι θέτει, έστω και έμμεσα αλλά πάντως εύγλωττα, το ερώτημα περί του τι εστί φυσιολογικό, κανονικό, σύνηθες, νορμάλ. Είναι άραγε μόνο ο Αγάπιος περίεργος και διαφορετικός; Όλοι εμείς οι υπόλοιποι είμαστε εντελώς κανονικοί και πανομοιότυποι;
Αντίστοιχα, τα αφηγηματικά και υφολογικά χαρακτηριστικά του κειμένου ορίζονται από τις ιδιαιτερότητες του Αγάπιου. Έτσι, η αφήγηση είναι παρατακτική, χωρίς εξάρσεις και τρομερές εκπλήξεις. Τα γεγονότα διαδέχονται το ένα το άλλο χωρίς υποκείμενες αιτιακές συνδέσεις, αφού κάτι τέτοιο ούτε στο χαρακτήρα του Αγάπιου ταιριάζει ούτε θα υπηρετούσε τη συγγραφική πρόθεση που έχει να κάνει με την αποτύπωση των χαρακτηριστικών ενός παιδιού με σύνδρομο Άσπεργκερ. Στην ιστορία μας εξάλλου όλα, όπως τονίζει η συγγραφέας, ξεκινάνε απ’ την αρχή, έχουν δηλαδή μια κανονική, γραμμική πορεία. Επιπλέον, «Μετά το Σάββατο έρχεται πάντα η Κυριακή», όπως σπεύδει να μας ενημερώσει ένας τίτλος κεφαλαίου. Στον κόσμο του Αγάπιου, βλέπετε, δε χωράνε άλλες επιλογές πέρα από τις απολύτως συνήθεις και προδιαγεγραμμένες. Όλα ακολουθούν πιστά ένα πρόγραμμα, μια αναμενόμενη, προκαθορισμένη σειρά.
Κι όλα αυτά χωρίς ούτε μια φορά να γίνει ευθεία αναφορά στο σύνδρομο. Υπάρχει μόνο μια στιγμή που η αφήγηση πάει να κάνει την έκπληξη, που τα χαρτιά ανοίγουν και τα πράγματα πάνε να ειπωθούν με τ’ όνομά τους. Μόνο που κι αυτό γίνεται σ’ ένα τοπίο πέρα από την πραγματικότητα. Στον κόσμο του ονείρου. Εκεί που η αφηγήτρια μπορεί να εκφράσει απρόσκοπτα και χωρίς λογοκρισία τις απορίες της. Εκεί που ο Αγάπιος μπορεί να μιλήσει ανοιχτά για τους φόβους του. Εκεί που ακόμα κι οι μισές ψήφοι μετράνε κι η όποια σκέψη, έστω και πικρή, γίνεται να διαγραφεί αυτοστιγμεί με το πέρασμα απ’ τον ύπνο στον ξύπνο.
Αλλά και σ’ αυτή την περίπτωση το ερώτημα «Αγάπιε, είσαι τέρας;», αν και θα απαντηθεί, έστω και με παράδοξο τρόπο, μένει μετέωρο ως το φινάλε. Ένα φινάλε που δεν είναι ούτε εντυπωσιοθηρικό, ούτε εφετζίδικο, ούτε δακρύβρεχτο ή ευτυχές. Οι ισορροπίες αποκαθίστανται και η αποχώρηση του παιδιού από το σπίτι της Παναγιώτας είναι ήπια, ανώδυνη, μέρος μιας προγραμματισμένης διαδικασίας. Κανένα θαύμα δεν καραδοκεί πουθενά. Καμιά μαγική λύση δεν περιμένει στη γωνία. Ο Αγάπιος δε θεραπεύεται, δεν αλλάζει, δε γίνεται κάτι άλλο από αυτό που ήδη έχουμε γνωρίσει.
Όσο για μας, υπονοεί τελικά το βιβλίο, αν κάτι μπορούμε να προσφέρουμε στον Αγάπιο και στον κάθε Αγάπιο που θα βρεθεί στο δρόμο μας, αυτό είναι η επιλογή μας να τον αποδεχτούμε όπως ακριβώς είναι. Χωρίς κλάψες, χωρίς ελεήμονα ή «φιλάνθρωπη» διάθεση. Αλλά με τον ίδιο τρόπο που αξιώνουμε κι οι ίδιοι απ’ αυτόν να δεχτεί εμάς, τους τόσο αλλόκοτους, διαφορετικούς κι ακαταλαβίστικους.

http://miaforakienankairoimikrieleni.blogspot.gr/2013/03/blog-post.html


Πέμπτη, 21 Φεβρουαρίου 2013

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΑΝ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ




Είναι κάτι μέρες σαν τη σημερινή που παίρνεις τέτοια χαρά! Τέτοιες μέρες λοιπόν λες αξίζει τον κόπο που παιδεύομαι με το γράψιμο. Σήμερα ένιωσα τόσο σπουδαία! Και μπορεί να μην είμαι η Ρόουλινγκ όπως θα ήθελαν κάποιοι φίλοι μου να είμαι (εντελώς μεταξύ μας και εγώ), αλλά όταν βλέπεις πενήντα παιδιά να ανυπομονούν να σε συναντήσουν, να δείχνουν πόσο πολύ τους άρεσε η δουλειά σου, πόσο εμπνεύστηκαν από αυτήν και εργάστηκαν, πόσο συνεργάσιμοι ακροατές υπήρξαν, αυτό σε κάνει αυτόματα σπουδαίο.

Σήμερα επισκέφτηκα το 27ο & 30ο σχολείο Αχαρνών και θέλω να το γράψω πως ήταν μία από τις καλύτερες επισκέψεις  σε σχολείο που έχω κάνει μέχρι τώρα

Τέτοιες μέρες σαν τη σημερινή λοιπόν, ξεχνάς τα βράδια που ο ύπνος σου έχει κοπεί στη μέση γιατί μια καταπληκτική ιδέα! σου καρφώθηκε στο μυαλό, αλλά δεν σηκώνεσαι να τη σημειώσεις γιατί θα χαλάσει ο ύπνος σου, που έχει χαλάσει αλλά εσύ δε θέλεις να το πιστέψεις. Ξεχνάς ακόμη πόσο από τον ελεύθερο σου χρόνο αφιερώνεις, την ώρα που θα ήταν καλύτερα να κάθεσαι στον ήλιο και να πίνεις φρέντο ή να περπατάς πάνω κάτω την Ερμού μέχρι ν ανακαλύψεις χρυσάφι. Ξεχνάς ότι δεν έχεις πάρει μία εδώ και καιρό- πάλι καλά που το βραβείο της Κύπρου με κανε να ξεχρεώσω την από τριετίας υπερχρεωμένη κάρτα μου και πως οι πιθανότητες να κερδίσεις από αυτή την τρέλα που λέγεται γράψιμο-για λεφτά μιλάμε έτσι;-είναι από ελάχιστες έως μηδενικές.
Ξεχνάς την αγωνία της απάντησης στο τελευταίο χειρόγραφο που έχεις δώσει-κι ας σου έχουν πει δέκα διαφορετικά άτομα-ότι αξίζει η νέα σου δουλειά-αφού πρώτα στο έχει πει ο ίδιος σου εαυτός, αλλά επειδή εσύ είσαι σεμνή και χαμηλοβλεπούσα λες (στον εαυτό σου ε;) "μπα δεν είναι και τόσο καλό!" και αφού περάσει από την ιερά εξέταση φίλων και συγγενών αρχίζεις και παίρνεις τα πάνω σου.
Ξεχνάς πόσα άλλα που έχεις γράψει και τα χει φάει το μαύρο σκοτάδι και αποκλείεται ποτέ να δούνε φως- παρά μόνο στην απίθανη περίπτωση που θα γίνεις ένας νέος Νταλ που μου ταιριάζει καλύτερα και θα το προτιμούσα από την Ροόυλινγκ.
Είδατε λοιπόν τι μαγικά μπορούν να κάνουν τα παιδιά; Όλα τα ξέχασα σήμερα. Το μόνο που θυμάμαι είναι τα μάτια τους. Είναι από τις λίγες φορές που θυμάμαι πρόσωπα. Πώς με κοιτάγανε!


* Θα ήταν παράλειψη μου αν δεν έλεγα ένα τεράστιο ευχαριστώ στους δασκάλους τους. Φάνηκε όχι μόνο πόσο αγάπησαν το βιβλίο μου, αλλά πόσο αγαπάνε τη δουλειά που κάνουν. Κι αυτό ξέρω σίγουρα να το αναγνωρίζω όταν το βλέπω...

* Μετά το τέλος της εκδήλωσης ένα από τα τρία τμήματα ήθελε να μου δείξει ένα χορευτικό με θέμα την αγάπη-το συνδυάσανε με το όνομα του ήρωα Αγάπιου. Νομίζω πως βούρκωσα. Ύστερα φωτογραφηθήκαμε είπα ξανά ευχαριστώ και γύρισα να φύγω. Καμιά δεκαριά παιδιά ήρθαν ένα ένα και μ αγκαλιάσανε. Ξαναβούρκωσα..


























http://27dimach.weebly.com/delta-taualphaxieta.html